Verlichting overkapping: soorten, lichtplan en aansluiting

Na zonsondergang bepaalt de verlichting of de buitenruimte onder een overkapping bruikbaar blijft. Led verlichting is daarbij de standaard: led is energiezuinig, heeft een lange levensduur en is in vrijwel elke vorm verkrijgbaar. De juiste verlichting voor een overkapping combineert functioneel licht voor de tafel met dimbare verlichting voor een gezellige sfeer. Aan bod komen de verschillende soorten verlichting, het aantal spots per vierkante meter, de lichtkleur, de IP-waarde en de aansluiting van elektriciteit onder de veranda.

Welke verschillende soorten verlichting passen onder een overkapping?

Er zijn zes soorten verlichting die onder een overkapping veel voorkomen. Elk type heeft een eigen functie in het lichtplan.

Inbouwspots en opbouwspots

Inbouwspots zijn de meest gekozen verlichting onder een veranda. Een inbouwspot ligt vlak in het plafond of de goot en geeft een strakke, moderne uitstraling. Veranda spots van het inbouwtype worden tijdens de montage in de aluminium profielen geplaatst, zodat de kabels onzichtbaar wegvallen in de constructie.

Opbouwspots zijn een alternatief wanneer er geen ruimte is voor inbouwspots. Een opbouwspot wordt op het plafond of de balk geschroefd. Opbouwspots zijn eenvoudig achteraf te monteren onder een bestaande overkapping.

Led strips voor indirect licht

Led strips zorgen voor een rustige uitstraling en extra sfeer. Een led strip in de goot of langs de dakbalk verlicht het plafond, waarna het licht zacht terugkaatst naar de zithoek. Led strips creëren een zachte lichtlijn. Led strips werken op 12 of 24 volt en hebben een transformator nodig.

Wandlampen en muurlampen

Wandlampen verlichten de gevel, de staanders en de looproute naar de tuin. Een muurlamp naast de deur verlicht de ingang, terwijl wandlampen met licht in twee richtingen een decoratief lijnenspel op de muur maken. Wandlampen zijn verkrijgbaar in diverse stijlen, van strak modern tot klassiek zwart.

Hanglampen boven de tafel

Hanglampen geven sfeer en gericht licht boven de eettafel. Plafondlampen zijn een alternatief voor wie liever één platte lamp in het midden wil. Een hanglamp voor buiten heeft een spatwaterdicht armatuur en is eenvoudig te monteren aan een stevig punt van de dakconstructie.

Wat zijn ideeën voor verlichting in een veranda?

Er zijn vijf ideeën voor verlichting die onder een veranda goed werken:

• Inbouwspots in de goot. Een rij led spots in de goot verlicht de hele vloer gelijkmatig.
• Led strips langs de dakbalk. Een led strip geeft het plafond een warme gloed.
• Wandlampen aan de staanders. Wandlampen markeren de randen van de overkapping en de overgang naar de tuin.
• Een hanglamp boven de tafel. Een hanglamp maakt van de zithoek een buitenkamer.
• Tuinverlichting buiten de overkapping. Tuinverlichting op de borders geeft diepte aan het zicht vanaf de veranda.

Bepaal eerst welke sfeer u wilt creëren. De combinatie van drie lichtbronnen werkt het best: een basislaag van spots, een laag sfeerverlichting en een accent. Inspiratie voor de inrichting van de rest van de buitenruimte staat op veranda inrichten.

Hoe maak je je overkapping gezellig?

Een overkapping wordt gezellig met dimbare led verlichting in warm wit licht en meerdere lichtbronnen op verschillende hoogtes. Eén felle lamp aan het plafond maakt de ruimte vlak. Spots, wandlampen en een hanglamp samen creëren diepte. Een muurlamp aan de staander en een hanglamp boven de tafel creëren extra lagen licht.

Drie regels bepalen een gezellige sfeer:

1. Kies warm wit licht van 2.700 tot 3.000 Kelvin.
2. Maak de verlichting dimbaar, zodat het licht past bij eten, lezen of na-zitten.
3. Verdeel de lichtbronnen over het plafond, de muur en de tafel.

Dimbare led verlichting is de basis van een sfeervolle overkapping. Met een dimmer of afstandsbediening schakelt u in één handeling over van helder licht naar een warme gloed. Veel led spots zijn dimbaar via een app of een schakelaar met dimfunctie.

Welke lichtkleur kiest u onder een overkapping?

Warm wit licht van 2.700 tot 3.000 Kelvin is voor een overkapping het meest geschikt. Welke tint het beste past, hangt af van de kleur van de constructie. Warm wit licht oogt huiselijk en sluit aan bij de verlichting in de woonkamer. Koel wit licht boven 4.000 Kelvin past bij een werkplek of een carport, maar voelt onder een veranda kil aan.

De lichtkleur bepaalt ook hoe materialen eruitzien. Antraciet aluminium en hout krijgen onder warm wit licht een warme uitstraling, terwijl koel wit licht dezelfde materialen grijzer laat ogen.

De juiste led verlichting kiezen

De juiste led verlichting voor een overkapping hangt af van vijf eigenschappen: het vermogen, de lichtsterkte, de lichtkleur, het armatuur en de dimfunctie. Led verlichting verbruikt tot 80% minder stroom dan halogeen en gaat 25.000 tot 50.000 branduren mee.

Een goed armatuur is de basis van duurzame overkapping verlichting. Een aluminium armatuur voert de warmte van de led af en roest niet. Veranda spots in dezelfde kleur als de constructie geven een strak geheel: antraciet bij een antraciet veranda, mat wit bij een lichte overkapping. Een strak armatuur valt weg in het plafond, waardoor alleen het licht opvalt.

Dimbaar is bij buitenverlichting geen luxe. Dimmen maakt dezelfde led spots geschikt voor functionaliteit en voor sfeer. Controleer bij aankoop of de led lamp en de dimmer op elkaar zijn afgestemd, want niet elke led lamp is dimbaar. Dimmen via een app of afstandsbediening is de juiste keuze voor wie de verlichting vanaf de bank wil bedienen.

Hoeveel spots heeft een overkapping nodig?

Het aantal spots hangt af van de oppervlakte en de functie van de ruimte. Reken voor sfeerverlichting op 50 tot 100 lumen per vierkante meter en voor functioneel licht boven een tafel op 200 tot 300 lumen per vierkante meter.

De tabel gaat uit van een led spot van 400 lumen. Veranda spots met een smalle stralingshoek geven daarbij een geconcentreerde lichtbundel, terwijl spots met een brede bundel de vloer egaal verlichten. Een standaard overkapping van 4 meter breed krijgt in de praktijk 6 led spots, verdeeld over de goot en de dakbalk met een onderlinge afstand van 60 tot 80 cm. Met dimbare led spots is het aantal spots minder kritisch, omdat de lichtsterkte achteraf aan te passen is.

Hoe kan ik meer licht in mijn overkapping krijgen?

Meer licht in de overkapping krijgt u met extra spots, lichtere dakmaterialen of indirect licht via het plafond. Bij daglicht bepaalt het dak de hoeveelheid licht. Een veranda met glazen dak laat het meeste daglicht door, en helder polycarbonaat laat meer licht door dan opaal.

Voor ’s avonds zijn er vier manieren om voldoende licht te creëren:

• Voeg spots toe aan de goot of een extra balk.
• Vervang halogeen door led met een hogere lichtsterkte in lumen.
• Plaats led strips die het plafond verlichten.
• Kies wandlampen die licht in twee richtingen geven.

Een licht plafond kaatst meer licht terug dan een donker plafond. Een overkapping in mat wit oogt daardoor lichter dan dezelfde overkapping in antraciet.

Welke IP-waarde heeft verlichting onder een overkapping?

De juiste IP-waarde voor verlichting onder een overkapping is minimaal IP44. IP44 is spatwaterdicht en beschermt tegen regen die onder het dak waait. Buitenverlichting zonder dak, zoals tuinverlichting en wandlampen aan de open zijde, heeft IP65 of hoger.

Bij elke veranda of overkapping met een open zijde verschilt de IP-waarde per plek:

Hoe kan ik elektriciteit in mijn overkapping aanleggen?

Elektriciteit in een overkapping aanleggen begint met een eigen groep in de meterkast, beveiligd met een aardlekschakelaar. Een erkend installateur legt de kabel vanaf de meterkast naar de overkapping en voert de bedrading door de staanders, de goot of de profielen.

De stappen op een rij:

1. Plan het lichtplan met de posities van spots, wandlampen en schakelaars.
2. Trek een aparte groep vanuit de meterkast.
3. Leg een grondkabel op minimaal 60 cm diepte als de overkapping los van de woning staat.
4. Voer de kabels door de constructie, zodat er geen losse snoeren zichtbaar zijn.
5. Sluit de lampen aan via een transformator voor led op 12 of 24 volt.

Laat het lichtplan meenemen bij het ontwerp van de overkapping. Bij een nieuwe veranda worden kabels en led spots direct tijdens de montage in de aluminium profielen weggewerkt. Achteraf monteren is mogelijk, maar vraagt meer werk aan de constructie. Dat is de juiste manier voor wie een bestaande veranda of overkapping van licht wil voorzien.

Verlichting en de rest van de overkapping

De beste verlichting werkt samen met de andere elementen. Zo krijgt de overkapping verlichting die past bij het gebruik van de ruimte. Een tuinkamer met geïntegreerde led verlichting maakt van de veranda een extra woonruimte die het hele jaar bruikbaar is. Met glazen schuifwanden voor de veranda blijven de lampen beschut tegen wind en regen, en zonwering voor de veranda houdt overdag de zon buiten.

Geïntegreerde verlichting wordt het mooist als het lichtplan al bij het ontwerp op tafel ligt. Neem daarom de wensen voor licht mee in een adviesgesprek over uw overkapping.